Meehelpen? Ga naar etymologieWiki

 

Jaarwoord generator van Genootschap Onze Taal

 

Winsum - (geografische naam)

Thematische woordenboeken

G. van Berkel & K. Samplonius (2018), Nederlandse plaatsnamen verklaard

Winsum1 (Waadhoeke, Fr)
13e eeuw Winshyum1, 1325 Winsem2, 1329 Winzim3, 1336 Winsum4; Betekent mogelijk heem 'woonplaats, woning' van die van de persoon Winika, vergelijk de in 1531 voorkomende persoonsnaam Wynka. Zie verder → Winsum2.
Lit. 1Gildemacher 2007 270, 2NGN 4 (1899) 206, 3Naamkunde 8 (1976) 76, 4NGN 4 (1899) 206.

Winsum2 (Winsum, Gr)
Uitspraak: winzum. 10e-11e eeuw in Uinchem, UUinkhem1, 1057 kopie 14e eeuw in Wincheim1, 1068-1090 munt: VVINSHEM2, midden 12e eeuw Winzhem3, 13e eeuw [1224] Winchium4, 1281 Wintzhamerhemme5, 1283 in Winzum6, 1284 in Wintzum7, 1308 kopie in Winsem8, ca. 1660 Winsum9; Uit de oude vormen is de vroegste bewijsplaats van de Friese ontwikkeling van -k- naar -s- af te lezen. Over de betekenis is men het niet eens. Vroeger ging men uit van *wink-heem 'woning op de hoek'10. Ook heeft men deze naam verklaard als heem 'woonplaats van Wineca', onder verwijzing naar de Engelse plaatsnaam Winkfield, 942 æt Winecan felda11 of als 'woonplaats van die van de persoon Winika'12. Anderen13 achten het mogelijk dat deze naam is ontstaan uit een oude plaatsnaam *Winiki, waaraan later heem is toegevoegd. De vorm *Winiki kan de overgang van -k- naar -s- verklaren, die doorgaans wordt veroorzaakt door een palatale vocaal in de volgende lettergreep. Winsum kreeg in 1057 munt- en marktrecht van Egbert II van Brunswijk. In 1276 werd te Winsum een klooster van de Jacobieten of Predikheren gesticht, dat in 1568 werd opgeheven. Na het verraad van Rennenberg werd Winsum in 1580 grotendeels verwoest.
Lit. 1Künzel e.a. 1989 403, 2Gysseling 1960 1081, 3Künzel e.a. 1989 403, 4Janssen e.a. 1991 162, 5De Vries 1946 277, 6OBGD 158, 7Idem 164, 8Cartago kla0020, 9krt de Wit, 10De Vries 1946 277, 11Moerman 1956 92, 12Philologia Frisica 5 (1969) 48, 13Künzel e.a. 1989 403.

Hosted by Instituut voor de Nederlandse Taal